تصور نمودم ، ولى اين هراس مانع آن نگرديد كه در مدت زمانى كه همراهم مشغول خواندن دعا بود به دقت به بررسى و بازرسى اطرافم نكنم ، و توانستم با مدادى كه همراهم بود نقشهء تقريبى كعبه را بر روى پيراهن سفيد احرامم ترسيم نمايم . اما داخل كعبه ؛ در حقيقت هيچ جايى را به سادگى اين عبادتگاه مشهور نديده‌ام . كف داخلى كعبه با قطعه‌هاى رنگارنگ مرمر كه رنگ سفيد بر آنها غلبه مىكرد ، پوشيده شده بود ، اما پوشش ديوارها تا آنها كه قابل رؤيت بود ، با همان مرمرهاى رنگارنگ بود . ليكن سنگها در قطعه‌هاى متفاوت و بىنظم چيده شده بودند و بر روى برخى از آنها نوشته‌هاى بلندى نقش بسته بود . قسمتهاى بالاى ديوار و بخشى از سقف - كه نگاه كردن به آن حمل بر بىاحترامى است - با پوششى گرانقيمت به رنگ سرخ و مطلّا پوشيده بود ، و معمولًا اين پوشش را بر دور ماندن از دسترس حجاج تا 6 پا بالا مىكشيدند . سقف كعبه ( بر روى ) سه ستون قرار گرفته بود كه قطر هر كدام 20 اينچ بود ، علاوه بر اين ، سقف توسط تعدادى ستونهاى مايل كه بر روى دو ديوار شرقى و غربى تكيه داده شده حفاظت مىشد . سه ستون اصلى كعبه با پوششى از چوبِ ندّ كنده‌كارى وتزيين شده بود . در ركن عراقى درب كوچكى قرار داشت به نام « باب‌التوبة » كه منتهى به راهرو تنگى مىشد و معمولًا خادمان كعبه از آن ، براى رفتن بر روى بام كعبه استفاده مىكردند . اما ركن حجرالاسود يا حجرالاسعد را صندوقى با قبه‌اى مسطح و مضلّع اشغال كرده است و معمولًا كليدهاى كعبه در داخل آن قرار داده مىشود . درب كعبه و اين صندوق از چوب ندّ ساخته شده‌اند . در داخل كعبه برجستگىهايى معدنى به ارتفاع 9 پا از سطح زمين قرار دارد كه نوع معدن آن را نتوانستم تشخيص دهم و به آنها تعدادى چراغ آويزان مىگردد